♥ ปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติตนตามหลักการสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์

นางสาวเสาวนีย์ สาบุตร

ปัจจุบันผู้บริโภคนิยมอาหารจากร้านที่มีรสชาติอร่อย โดยทำให้มีโอกาสเสี่ยงจากโรคที่เกิดจากอาหารและน้ำเป็นสื่อ เนื่องจากมีสิ่งที่เข้าสู่ร่างกายทางปากพร้อมน้ำและอาหาร  ได้แก่สารเคมี  โลหะหนัก พยาธิต่างๆ ไวรัส  เชื้อรา  แบคทีเรีย และสิ่งสกปรกอื่นๆ อันอาจจะเกิดอันตรายต่อสุขภาพได้  จากการนิเทศติดตามของศูนย์อนามัยที่ 8 นครสวรรค์ เกี่ยวกับการดำเนินงานสุขาภิบาลอาหาร และการตรวจประเมินร้านอาหาร/แผงลอยจำหน่ายอาหารมาตรฐานปีงบประมาณ 2556 ที่ผ่านมา พบว่าในพื้นที่เขตบริการสาธารณสุข มีจำนวนร้านอาหารจำนวน 1,719 ร้าน ผ่านการรับรองมาตรฐาน CFGT ร้อยละ 75.04 มีแผงลอยจำหน่ายอาหารจำนวน 5,784 แผง ผ่านการรับรองมาตรฐาน CFGT ร้อยละ78.99 และพบว่าผู้ประกอบการบางราย ไม่ปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาล ขาดความรู้ ความเข้าใจในหลักสุขาภิบาลอาหาร ขาดความร่วมมือในการปฏิบัติให้ถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล เช่น ไม่ใส่ผ้าคลุมกันเปื้อน ไม่สวมหมวกคลุมผม ไว้เล็บยาว และมีการล้างภาชนะกับพื้นและเนื่องจากในอนาคตจังหวัดนครสวรรค์จะเป็นศูนย์กลางคมนาคม โดยมีโครงการรถไฟความเร็วสูง ส่งผลให้ตัวเมืองมีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น ประกอบกับในปี 2558 จะมีการเปิดประตูเข้าสู่ประชาคมอาเซียน ส่งผลให้จังหวัดมีการตื่นตัวและมีการรองรับเพื่อเตรียมความพร้อมดังกล่าว จากผลการดำเนินงานที่ผ่านมาของจังหวัดนครสวรรค์มีร้านอาหาร 872 ร้านผ่านCFGT ร้อยละ 71.79 มีแผงลอยจำหน่ายอาหาร 2,141 แผง รวมถึงเทศบาลนครสวรรค์ที่เห็นความสำคัญดังกล่าว และได้มีแผนการพัฒนาร้านอาหาร/แผงลอยจำหน่ายอาหารให้ผ่านหลักสุขาภิบาลเพื่อคุ้มครองประชาชนและนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาท่องเที่ยวในจังหวัดนครสวรรค์ ให้ได้บริโภคอาหารที่สะอาดและปลอดภัย ด้วยเหตุนี้ ศูนย์ ฯ จึงมีความสนใจศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติตนตามหลักการสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์ เพื่อทราบว่ามีปัจจัยใดบ้างที่มีผลต่อการปฏิบัติตามหลักการสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร จังหวัดนครสวรรค์ ซึ่งจะสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาการดำเนินงานสุขาภิบาลอาหาร   

วัตถุประสงค์ของการจัดการความรู้

  1. เพื่อศึกษาปัจจัยส่วนบุคคลของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร
  2. เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และการปฏิบัติตนตามหลักการสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์
  3. เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการปฏิบัติตนตามหลักการสุขาภิบาลอาหารของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์

กระบวนการจัดการความรู้

  • การเรียนรู้ โดยการทบทวนวรรณกรรมจากเอกสารที่เกี่ยวข้อง
  • กระบวนการและเครื่องมือ ใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูล ผู้จำหน่ายอาหารในเขตเทศบาลนครนครสวรรค์ ซึ่งออกแบบสอบถามโดยเจ้าหน้าผู้ปฏิบัติงานด้านสุขาภิบาลอาหาร โดยแบ่งออกเป็น 5 ส่วน ดังนี้

ส่วนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร

ส่วนที่ 2 ความรู้เกี่ยวกับหลักการสุขาภิบาลอาหาร

ส่วนที่ 3 ทัศนคติเกี่ยวกับหลักการสุขาภิบาลอาหาร

ส่วนที่ 4 การปฏิบัติตนตามหลักการสุขาภิบาลอาหาร

ส่วนที่ 5 ปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะ

พบว่า

ส่วนที่ 1 : จำนวนและร้อยละของผู้ประกอบการจำหน่ายอาหารจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล

ผู้ประกอบการจำหน่ายอาหาร ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 76.7 และเพศชาย ร้อยละ 23.3 มีอายุเฉลี่ย 49 ปี มีการศึกษาระดับประถมศึกษา ร้อยละ 38.1 รองลงมาคือระดับมัธยมศึกษา ร้อยละ 32.5 ส่วนใหญ่เป็นผู้ประกอบการประเภทแผงลอยจำหน่ายอาหาร ร้อยละ 78.4 และร้านอาหาร ร้อยละ 21.6 โดยมีระยะเวลาในการประกอบอาชีพจำหน่ายอาหาร โดยเฉลี่ย 10.96 ปี

ส่วนที่ 2 ความรู้เกี่ยวกับหลักการสุขาภิบาลอาหาร

ลำดับ ข้อความความรู้เกี่ยวกับหลักการสุขาภิบาลอาหาร เห็นด้วย ไม่เห็นด้วย
จำนวน (ร้อยละ) จำนวน (ร้อยละ)
1 ที่เตรียมปรุงประกอบอาหาร ต้องทำด้วยวัสดุถาวร แข็งแรง ผิวเรียบ และสูงจากพื้นอย่างน้อย 60 เซนติเมตร 115(91.3) 11(8.7)
2 การดูแลสถานที่ปรุงประกอบอาหาร ต้องทำความสะอาดพื้นทุกวันก่อนและหลังประกอบกิจการ 121(100) 0 (0.0)
3 การเลือกสารปรุงแต่งอาหาร เช่น ผงชูรส น้ำส้มสายชู ซอสปรุงรส ให้เลือกจากชนิด/ยี่ห้อที่คุ้นเคย 93(77.5) 27(22.5)
4 อาหารที่ปรุงสำเร็จแล้ว ต้องเก็บในภาชนะที่สะอาด และมีการปกปิดเพื่อป้องกันฝุ่นและแมลง 113(93.4) 8(6.6)
5 น้ำดื่มที่บริการแก่ลูกค้าสามารถใช้แก้วตักลงในภาชนะน้ำดื่มได้เลย 20(16.9) 98(83.1)
6 เครื่องดื่มที่จำหน่าย เช่น น้ำผลไม้ น้ำเต้าหู้ กาแฟ ชา ต้องใส่ภาชนะที่สะอาดมีการปกปิด และมีที่ตักที่มีด้ามยามตักน้ำเครื่องดื่มจากภาชนะที่ใส่ 106(90.6) 11(9.4)
7 เนื้อสัตว์ ผักสด ผลไม้ น้ำอัดลม สามารถแช่รวมกับน้ำแข็งสำหรับให้ลูกค้ารับประทานได้ 16(13.6) 102(86.4)
8 ภาชนะสำหรับใช้เก็บน้ำแข็ง ควรตั้งสูงจากพื้นอย่างน้อย 60 เซนติเมตร 105(88.2) 14(11.8)
9 อาหารแห้ง/เครื่องดื่มที่อยู่ในภาชนะปิดสนิท ต้องเก็บสูงจากพื้นไม่น้อยกว่า 30เซนติเมตร 94(79) 25(21)
10 การเตรียมอาหารสามารถนั่งเตรียมกับพื้นได้ 18(15.5) 98(84.5)
11 เนื้อสัตว์ ผัก ผลไม้ ไม่ควรล้างน้ำเพราะจะทำให้เสียธรรมชาติและสิ้นเปลืองน้ำ 6(5) 114(95)
12 การเลือกใช้ภาชนะใส่อาหารควรเลือกชนิดที่ตกแต่งสีสวยงาม 24(20.9) 91(79.1)
13 การเก็บช้อนและตะเกียบ ควรวางตั้งเอาด้ามขึ้น หรือ วางนอนเรียบในแนวเดียวกันได้ 87(73.7) 31(26.3)
14 การล้างภาชนะควรล้างด้วยน้ำยาล้างภาชนะ และล้างด้วยน้ำเปล่า 1 ครั้ง 59(49.6) 60(50.4)
15 การล้างภาชนะต่าง ๆ สามารถนั่งล้างกับพื้นได้ เพื่อความสะดวกสบายของผู้ล้าง 32(26.9) 87(73.1)
16 เมื่อล้างภาชนะต่าง ๆ เสร็จแล้ว ควรนำผ้าสะอาดมาเช็ดภาชนะให้แห้ง 98(83.1) 20(16.9)
17 ขยะเปียก หรือ ขยะที่เป็นเศษอาหาร สามารถเก็บรวมกับขยะแห้งได้ 13(11) 105(89)
18 .ในขณะปรุงอาหารผู้ปรุง ผู้เสิร์ฟไม่ควรสูบบุหรี่ 106(89.1) 13(10.9)
19 ผู้ปรุง/ผู้เสิร์ฟอาหารต้องแต่งกายสะอาด สวมเสื้อมีแขน ผูกผ้ากันเปื้อนที่สะอาด และสวมหมวกคลุมผม 120(100) 0(0.0)
20 การสวมใส่ผ้ากันเปื้อน/หมวกคลุมผม เพื่อป้องกันสิ่งสกปรกปนเปื้อนในอาหาร 118(98.3) 2(1.7)
21 พื้นที่มีคราบน้ำมันต้องทำความสะอาด โดยใช้ผงซักฟอกราดพื้นใช้แปรงขัด และล้างด้วยน้ำสะอาด 112(94.1) 7(5.9)
22 ถังขยะควรมีฝาปิดมิดชิด และไม่แตกร้าว 120(100) 0(0.0)
23 ผู้ปรุงอาหารควรใช้ที่คีบ/ทัพพี ในการหยิบจับ/ตักอาหารที่ปรุงเสร็จแล้ว 119(99.2) 1(0.8)
24 ผู้ปรุง/ผู้เสิร์ฟ ที่มีบาดแผลที่มือสามารถทำงานได้ตามปกติ โดยต้องปิดแผลให้ถูกต้องมิดชิด 94(78.3) 26(21.7)
25 ผู้สัมผัสอาหาร ควรมีการตรวจร่างกายประจำปีทุกปี อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง 116(97.5) 3(2.5)

 

* อ่านรายละเอียดเพิ่มเติม กดดาวน์โหลด *

      

ปัจจัยที่มีต่อการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์
ปัจจัยที่มีต่อการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์
ปัจจัยที่มีต่อการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหาร เขตเทศบาลนครนครสวรรค์.pdf
99.1 KiB
690 Downloads
รายละเอียด
avatar

About

ใส่ความเห็น